Taal is iets moois, maar het is niet altijd mogelijk om jezelf met slechts één woord uit te drukken. Gelukkig vullen idiomen dat gat op – een prachtige mengelmoes van woorden die iets heel anders betekenen als ze worden gecombineerd. Iedereen die Engels leert, zal zeggen dat de idiomen vreemd of hilarisch zijn, maar in elke taal zijn er genoeg van deze kleine juweeltjes om over na te denken en om om te lachen .
We nemen je niet eens in de maling.
1. ‘Ik zal je laten zien waar kreeften overwinteren’
Russisch: ‘Где раки зимуют’
Naar verluidt was het vissen op kreeften in het ijs vroeger een straf in Rusland, dus deze uitdrukking wordt gebruikt om woede te uiten en als waarschuwing.
2. Van chilipeper gemaakt zijn.
Spaans: Estar hecho un ají.
Als je van chilipeper gemaakt bent, ben je woedend – kort en krachtig. We vinden het geweldig.
3. ‘Je bent mijn lever’
Perzisch: ‘Jeegaré man-ee’
In Iran betekent iemand je lever noemen hetzelfde als zeggen dat ze je hart hebben. In feite hou je van ze met al je organen. Wat lief!
4. ‘Moge de kat jou opeten en de duivel de kat’
Gaelic (Iers): Go n-ithe an cat thú, is go n-ithe an diabhal an cat
Als iemand dit tegen je zegt, in het Engels of Iers, weet je dat hij boos is. Hij zegt in feite dat je opgegeten moet worden, daarna nog een keer, en uiteindelijk in de hel moet belanden, in de maag van een kat. Klinkt leuk.
5. ‘Doe alsof het regent’
Zweeds: ‘Låtsas som att det regnar’
Als iemand in Zweden tegen je zegt dat je moet doen alsof het regent, bedoelt hij dat je moet doen alsof je niets weet van de huidige situatie. Laten we eerlijk zijn, een praatje maken over het weer is sowieso de beste manier om een ongemakkelijke stilte te doorbreken.
6. ‘Er staat geen koe op het ijs’
Deens: Det er ingen ko på isen
Stel je eens voor hoe stressvol het zou zijn om een koe van 1000 pond uit een ijskoude fjord te redden. Dus als je koeien veilig op het land staan te knabbelen aan bevroren gras, is alles koek en ei.
7. ‘Als één haar van negen ossen’
Mandarijn-Chinees: 九牛一毛 (jiǔ niú yì máo)
Hier is nog een uitdrukking met runderen, maar deze keer komt hij uit China. Ossen zijn reusachtig en kijk eens hoe harig ze zijn! Dus één haar van negen enorme ossen moet wel heel onbeduidend zijn. Vandaar de uitdrukking.
8. Met de olijfolie zijn
Portugees: Estar com os azeites.
Als je Portugees bent en je bent bij de olijfolie, dan ben je in een slechte bui.
9. Waar de vos en het konijn elkaar welterusten zeggen.
Duits: Wo sich Fuchs und Hase gute Nacht sagen.
De Engelse equivalent van dit gezegde is ‘in the middle of nowhere’, maar dan op een meer poëtische manier.
10. ‘Als eikels die hun lengte vergelijken’
Japans: どんぐりの背比べ (どんぐりの せいくらべ)
Het is duidelijk dat eikels niet zo heel veel van elkaar verschillen. En tenzij je een eekhoorn bent, zijn ze ook niet echt indrukwekkend. Dus als je een groep saaie mensen ziet die hun onopvallende hobby’s met elkaar vergelijken, zou je kunnen zeggen: ‘Ze zijn net eikels die hun lengte vergelijken.’
11. Een egel in je zak houden
Welsh: Cadw draenog yn dy boced
Gelukkig is deze uitdrukking niet letterlijk te nemen. Als elke gierige vrek in heel Wales een egel in zijn zak zou hebben, zou dat nogal oncomfortabel klinken. Het woord voor egel in het Welsh (draenog) betekent immers letterlijk ‘stekelig’ of ‘met stekels’.
12. ‘De danseres sterft, maar haar middel beweegt nog steeds’
Arabisch: تموت الراقصة ووسطها بيلعب
Dit gezegde zou je kunnen vertalen als ‘oude gewoontes zijn moeilijk te doorbreken’ en de Arabische versie heeft ook iets prachtig poëtisch.
13. ‘Hij heeft veel boter op zijn hoofd’
Sloveens: Ima veliko masla na glavi
Sloveenen gebruiken dit gezegde om aan te geven dat iemand schuldig is. Waarom komt er boter bij kijken? Dat weten we niet precies.
14. ‘Gebakken duiven vliegen niet in je mond’
Tsjechisch: Pečení holubi nelítají do huby
Het is waar, gebakken duiven vliegen nooit in je mond. Maar deze uitdrukking wordt gebruikt om mensen te vertellen dat ze hard moeten werken om iets te bereiken in het leven.
15. ‘Hij heeft vishaken in zijn zakken’
Italiaans: Ha ami da pesca in tasca.
Als je vishaken in je zak had, zou je daar niet in willen rommelen op zoek naar geld. Dit gezegde is bedoeld voor gierige mensen, voor wie geld uitgeven veel pijn doet.
