Op 21 december 1978 opende Station Amsterdam Zuid na jarenlang plannen eindelijk de deuren. Het station bestond uit niet meer dan een eenvoudige halte in de middenberm van de A10. Een enkel pendeltreintje reed geïsoleerd heen en weer naar Schiphol, zonder enige aansluiting op de rest van het spoornet.
Bijna een halve eeuw later is die winderige halte compleet onherkenbaar. Het knooppunt groeide uit tot het snelst groeiende station van het land en bereidt zich voor op 200.000 reizigers per dag. Komende zondag 1 november volgt de grootste mijlpaal tot nu toe met de opening van de gloednieuwe Brittenpassage.
Het vergeten spoorplan van Berlage
De plannen voor een zuidelijk station lagen al decennia op de tekentafel. Architect Hendrik Petrus Berlage tekende in 1915 al een Zuiderstation aan de Minervalaan in zijn beroemde uitbreidingsplan voor Amsterdam. De benodigde spoordijk werd in de jaren dertig daadwerkelijk aangelegd, maar bleef daarna tientallen jaren leeg liggen als een vergeten aarden wal. Pas toen Schiphol hard begon te groeien, kwam er weer schot in de zaak.
Toen de eerste passagiers in 1978 eindelijk instapten, was er van een compleet spoornetwerk nog geen sprake. De lijn vormde een strikt eilandbedrijf: een enkel Plan V-treinstel reed in zes minuten heen en weer tussen de weilanden en de luchthaven. Terwijl auto’s over de pas geopende A10 raasden, stond op het eenzame perron slechts één reservetrein paraat voor noodgevallen.
De kantoortorens die alles veranderden
Rondom de rustige halte verrezen vanaf de jaren tachtig torenhoge glazen kantoorkolossen. Met de komst van het World Trade Center in 1985 veranderde de bescheiden spoorhalte officieel in Amsterdam Zuid WTC. De winderige berm ontpopte zich in sneltreinvaart tot het belangrijkste financiële zakendistrict van het land.
Toen in 2018 de Noord/Zuidlijn opende, explodeerden de loopstromen definitief. In 2026 verwerkte het knooppunt al dagelijks honderdduizend reizigers via metro, tram en trein. De decennia-oude passage veranderde tijdens de ochtendspits in een benauwde flessenhals die de enorme mensenmassa simpelweg niet meer aankon.
Afscheid van de oude stationshal
Op 1 november 2026 bereikt het megaproject Zuidasdok een beslissende mijlpaal: Station Amsterdam Zuid neemt de gloednieuwe Brittenpassage officieel in gebruik. De lichte, vijftien meter brede onderdoorgang bij de Parnassusweg leidt reizigers direct naar de trein- en metroperrons en biedt onderdak aan winkels en een inpandige stalling voor tweeduizend fietsen.
Vanaf diezelfde datum sluit de vertrouwde Minervapassage na bijna vijftig jaar voor een grondige verbouwing van drie jaar. Met deze wissel zet het station de noodzakelijke stap om door te groeien naar de verwachte tweehonderdduizend reizigers per dag in 2030.
