Van de duinzandruïne van Brederode tot de ondergrondse vluchttunnels van Kasteel Valkenburg en de iconische Burcht van Leiden: Nederland staat vol indrukwekkende vestingwerken, maar er is er slechts één met zo’n bewogen herrijzenis aan de Rijn.
Verborgen in de ruige Gelderse uiterwaarden ligt Kasteel Doorwerth, een sprookjesachtige middeleeuwse waterburcht die in de 13e eeuw ooit begon als het afgebrande roversnest van een beruchte roofridder.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de eeuwenoude vesting door granaatvuur volledig verwoest. Tegenwoordig schuilt achter de herbouwde muren een 400 jaar oude boom én de geboorteplek van ons beroemdste verzetsverhaal.
Van 13e-eeuwse roofridderburcht tot de ruïnes van 1944
Kasteel Doorwerth kent een woelig verleden. In 1260 stak de graaf van Gelre de houten burcht meedogenloos in brand om korte metten te maken met de roofzuchtige praktijken van kasteelheer Berend van Dorenweerd. Zijn zoon herbouwde de vesting met zware kloostermoppen uit lokale rivierklei, waarna het uitgroeide tot een onneembare waterburcht.
Eeuwenlang trotseerde het kasteel belegeringen en hoogwater, totdat de Slag om Arnhem in september 1944 noodlotttig werd. Geallieerd en Duits granaatvuur veranderde de middeleeuwse trots in een rokende ruïne. Pas na een gigantische naoorlogse restauratie herrees de burcht in volle glorie.
Het literaire geheim van Kasteel Doorwerth: ‘Soldaat van Oranje’
Tussen de eeuwenoude muren schuilt een verrassende culturele erfenis. Eind jaren zestig streek verzetsheld Erik Hazelhoff Roelfzema neer in het toenmalige kasteelrestaurant Beaulieu. Geïnspireerd door de rust en de historische sfeer van de waterburcht penne hij hier in 1969 en 1970 zijn levensverhaal op papier.
Het resultaat? Soldaat van Oranje, het beroemdste autobiografische verzetsboek uit onze geschiedenis, dat later uitgroeide tot een iconische film en een recordbrekende musical. Zonder de rust van dit Gelderse kasteel had ons bekendste oorlogsverhaal er heel anders uitgezien.
Een 400 jaar oude boom en een levende tuin uit 1643
Op de binnenplaats van Kasteel Doorwerth staat een van de opmerkelijkste natuurmonumenten van ons land. Een indrukwekkende acacia met een stamomtrek van zeven meter, geplant rond het einde van de zestiende eeuw.
Vlak achter de dijk vind je bovendien een zeldzame historische moestuin uit 1643. Hier verbouwen vrijwilligers nog altijd vergeten groenten en kruiden zoals kardoen en Brave Hendrik, exact zoals kasteelkoks dat eeuwen geleden deden. Samen met de omliggende uiterwaarden van de Rijn maakt dit het kasteel tot een unieke combinatie van historie en natuurschoon.
