Haarlem is de hoofdstad van Noord-Holland in Nederland, op slechts 30 minuten rijden ten westen van Amsterdam. Het staat bekend om zijn tulpen en zijn belangrijke rol in de Nederlandse Gouden Eeuw. Meer recentelijk trok het ook de aandacht door het verbieden van de meeste vleesreclames in de openbare ruimte. Het andere Harlem ligt in Upper Manhattan, New York! Het staat bekend om de Harlem Renaissance, die in de jaren twintig en dertig van de vorige eeuw het artistieke en academische talent van Afro-Amerikanen vierde. Maar waarom hebben die twee dan zo’n gelijkklinkende naam? Als je jezelf deze vraag ooit hebt gesteld, zul je blij zijn te horen dat er een simpel verhaal achter zit. Het zit echter verweven met tal van gevoelige en ingewikkelde politieke en geografische kwesties… Lees verder om meer te weten te komen!
Harleem en Harlem. Wat is het verhaal?
© unsplash
Haarlem in Nederland gaat terug tot de gotische tijd, vandaar dat de straten er vol staan met historische architectuur. Harlem, NY, is echter eigenlijk ontstaan als een Nederlandse buitenpost. In 1658 noemden de Nederlanders het zelfs Nieuw Haarlem (een beetje zoals New York of New Jersey), wat ‘Nieuw Haarlem’ betekent. Het werd onderdeel van de kolonie Nieuw Nederland, een gebied dat delen van Vermont besloeg, helemaal tot aan Connecticut. New York, en meer specifiek het zuidelijkste puntje van Manhattan, was ook een Nederlandse nederzetting en diende als zetel van de koloniale regering in Nieuw Nederland. En het heette toen nog niet New York, maar Nieuw-Amsterdam.
In die tijd werd het gebied bewoond door slaven: Europeanen en inheemse Amerikanen, zoals de Wecquaesgeek, die er al woonden voordat de Nederlanders arriveerden. Al met al groeide de bevolking op het hoogtepunt tot ongeveer 9.000 mensen. Na de Tweede Engels-Nederlandse Oorlog van 1665–1667 droegen de Nederlanders het gebied echter over aan de Britten. Hoe hard ze ook hun best deden om Nieuw Haarlem om te dopen tot Lancaster, het wilde maar niet blijven hangen. Mensen bleven het Haarlem noemen, wat in de loop van de tijd werd verengelst tot Harlem.
Daar heb je het dus – dat is waarom er een Haarlem in Nederland is en een Harlem in New York. Hoewel de twee een soort van geschiedenis delen, hebben ze verder niet veel gemeen, behalve dat ze allebei een ongelooflijk cultureel profiel hebben op het wereldtoneel, elk om hun eigen redenen.
