Als je denkt aan een dagje uit in een historische Nederlandse stad, kom je al snel uit bij bekende bestemmingen zoals Utrecht, Haarlem of Delft. Wie echter naar de provincie Gelderland reist, ontdekt een van de oudste continu bewoonde steden van ons land.
Met een geschiedenis die meer dan 1.700 jaar teruggaat, herbergt de Hanzestad Zutphen een bijzondere culturele schat. Verscholen in de middeleeuwse Sint-Walburgiskerk bevindt zich De Librije. Het is een historische leeszaal uit 1561 waar kostbare eeuwenoude boeken nog altijd met zware stalen kettingen aan houten leesplanken verankerd liggen.
Een van de oudste steden van Nederland vol middeleeuwse historie
Zutphen ontstond al in de Romeinse tijd en is meer dan 1.700 jaar continu bewoond. In de middeleeuwen groeide de plaats aan de IJssel uit tot een machtige Hanzestad, wat de stad haar kenmerkende skyline vol historische spitten en de bijnaam ‘Torenstad’ opleverde.
Met bijna 400 rijksmonumenten herbergt de historische binnenstad een van de hoogste monumentendichtheden van Gelderland. Binnen de oude stadsomwalling wandel je langs laatmiddeleeuwse koopmanshuizen, verborgen hofjes en iconische verdedigingswerken zoals de Drogenapstoren uit 1444.
De Librije: boeken aan stalen kettingen sinds 1561
Tussen 1561 en 1564 werd De Librije gebouwd als aanbouw van de Sint-Walburgiskerk. Kerkmeester Conrad Slindewater ontwierp de ruimte als een openbare leeszaal om burgers toegang te geven tot belangrijke juridische, medische en religieuze kennis.
Omdat boeken in de 16e eeuw onbetaalbaar waren en absoluut niet mee naar huis genomen mochten worden, werden alle folianten met stalen kettingen aan houten leesplanken vastgemaakt. Dit beveiligingssysteem is al eeuwen intact gebleven. De Librije is hierdoor een van de slechts drie bewaard gebleven originele kettingbibliotheken in Europa.
De historische collectie omvat honderden zeldzame werken uit de 15e tot 17e eeuw, waaronder 84 wiegendrukken (incunabelen) en een zeldzame eerste druk van Copernicus’ astronomenwerk De revolutionibus orbium coelestium. Om de authentieke staat van de boeken en de klimaatbeheersing te beschermen, is De Librije uitsluitend toegankelijk tijdens begeleide rondleidingen.
Zo reis je vanuit Amsterdam naar Zutphen
Vanaf station Amsterdam Centraal pak je de rechtstreekse Intercity richting Deventer of Arnhem. De treinrit duurt gemiddeld 1 uur en 20 minuten. Vanaf station Zutphen wandel je in ruim 5 minuten rechtstreeks het historische stadscentrum in.
Reis je met de auto? Vanuit de Randstad rijd je in circa 1,5 uur naar Hanzestad Zutphen.
