Op 23 maart 1870 opende Simon Philip Goudsmit de deuren van Magazijn De Bijenkorf aan de Nieuwendijk 132. Zijn handel was uiterst overzichtelijk: een bescheiden fourniturenwinkel met vier man personeel en schappen vol garen, band en textiel.
Tientallen jaren bleef het een typische Amsterdamse winkelstraatzaak die gestaag groeide door buurpanden op te kopen. Maar toen in 1912 een grote verbouwing begon, dwong dat de leiding tot een tijdelijke verhuizing. Een praktische noodgreep die het lot van het bedrijf volledig deed kantelen.
Per ongeluk een gouden greep
Toen het pand aan de Nieuwendijk in 1912 werd gesloopt voor nieuwbouw, was sluiten geen optie. Dat kostte simpelweg te veel omzet. Als tijdelijke uitwijklocatie bouwde het bedrijf daarom een houten noodgebouw op het braakliggende terrein van de oude Beurs van Zocher aan het Damrak. Het plan was helder: een jaar overbruggen en direct terugkeren.
De verhuizing ontketende een enorme toeloop. De stroom passanten op de Dam overtrof alles wat men aan de Nieuwendijk gewend was. Binnen no-time vervijfvoudigde de omzet. Klanten stonden rijen dik voor de toonbanken en het bestuur hakte de knoop door: de terugkeer ging definitief van de baan, De Bijenkorf bleef op de Dam.
De geboorte van een Amsterdams monument
Het houten noodgebouw moest al snel plaatsmaken voor een definitieve thuisbasis. Architect J.A. van Straaten ontwierp een monumentaal warenhuis van natuursteen en glas-in-lood. Midden in de Eerste Wereldoorlog, in 1915, opende het stenen paleis officieel zijn deuren op de hoek van de Dam en het Damrak.
Het succes op die toplocatie legde het fundament voor een landelijk imperium. De directie breidde al snel uit naar Den Haag en Rotterdam. In 1926 richtte het bedrijf zelfs een eigen prijsvechter op voor de gewone man: de HEMA.
Een Amsterdams icoon van 20.000 vierkante meter
Het gebouw aan de Dam telt vandaag ruim 20.000 vierkante meter winkeloppervlak en heeft de officiële status van rijksmonument. Waar ooit stoffen en garens over de toonbank gingen, is het warenhuis nu getransformeerd tot een exclusief luxepaleis vol internationale topmerken en design.
Het contrast met de beginjaren is ongekend groot. Oprichter Simon Philip Goudsmit begon in 1870 aan de Nieuwendijk met vier man personeel. Tegenwoordig werken er landelijk bij De Bijenkorf meer dan 2.500 medewerkers en trekt het historische pand jaarlijks miljoenen bezoekers uit binnen- en buitenland.
